Według spisu z 2002 r. mniejszość polska w Rumunii szacowana była na 3559 osób. Język polski jako ojczysty zadeklarowało wówczas w Rumunii 2690 osób, z czego 2188 w województwie Suczawa. Miejscowości Nowy Sołoniec (Solonetu Nou), Plesza (Plesa), Kaczyka (Cacica) i Pojana Mikuli (Poiana Micului), gdzie Polacy – potomkowie migracji rolniczej i zarobkowej – stanowią etniczną większość.
Na koniec wakacyjnego wyjazdu odwiedzamy Suczawę, czyli stolicę Bukowiny rumuńskiej. Zatrzymujemy się w Domu Polskim, który za 80 lei oferuje pokoje naprawdę w wysokim standardzie. Internet dostępny w pokojach, tylko trzeba być zaopatrzonym we własny kabel. Nie tylko my mieliśmy z tym problem, bo kto w erze WiFi będzie obciążać bagaże starą technologią. Dobrze, że zestaw komputerowy był postawiony jako ogólnodostępny, więc kabel krążył po pokojach pozwalając na kontakt ze światem.
Lipowanie (rum. Lipoveni) to ludność pochodzenia rosyjskiego zamieszkująca od końca XVII wieku: wschodnie Podole, nad Donem, nad Kubaniem, Krym, Budziak, Besarabię, Mołdawię, Dobrudżę i Bukowinę. Lipowanie są potomkami zbiegłych z Rosji wyznawców starowierstwa, którzy osiedlili się na terenie Imperium Osmańskiego.
Obronny monastyr Dragomirna z cerkwią Zesłania Ducha Świętego znajduje się kilkanaście kilometrów na północ od Suczawy. Fundatorem monastyru był metropolita mołdawski Anastasie Crimca. W 1602 r. kazał zbudować tutaj niewielką cerkiew pod wezwaniem św. Eliasza i Jana Teologa (położoną na cmentarzu), w której później został pochowany. Kilka lat później, w latach 1607–1609, obok tej cerkiewki wzniósł monastyr z cerkwią pod wezwaniem Zesłania Ducha Świętego.
Miejscowość istniała już w XIII w., choć pierwsza wzmianka pochodzi z 1393 r. W drugiej połowie XIV w. Radowce stały się siedzibą pierwszego hospodara mołdawskiego, Bogdana I. Ufundował on tutaj cerkiew św. Mikołaja, która stanowiła nekropolię pierwszych hospodarów mołdawskich. Następcy Bogdana już wkrótce przenieśli swą siedzibę do Seretu, a następnie do Suczawy, ale Radowce pozostały ważnym ośrodkiem państwa mołdawskiego, przebiegał tędy szlak handlowy z Polski do portów czarnomorskich.
Zbudowana została w 1503 z fundacji możnowładcy na dworze Stefana Wielkiego i jego następców imieniem Luca Arbore. Bezwieżowa, postawiona na planie prostokąta z apsydą od wschodu (oraz ukrytymi wewnątrz muru apsydami bocznymi) z wielką niszą w fasadzie zachodniej, stanowi jeden z najlepiej zachowanych przykładów malarstwa bukowińskiego.
Mocanita to nazwa wąskotorowej kolei leśnej, która wyrusza każdego ranka z miejscowości Vişeu de Sus. Przekracza „Bramę Gór Marmaroskich” i rusza w niesamowitą podróż w górę doliny rzeki Wazer, by po 22 kilometrach dotrzeć w głąb dzikich Gór Marmaroskich. Podróż trwa od 9 do 15.30 z dwugodzinnym odpoczynkiem na stacji w Paltin. Cena takiej przyjemności to 48 RON.
Ieud jest bardzo tradycyjną wsią, gdzie rozwód i aborcja nigdy nie zostały odnotowane. Zamieszkiwało ją podobno 50 matek bohaterek Nicolae Ceausescu posiadających więcej niż dziesięcioro dzieci każda. We wsi znajduje się najstarszy kościół Maramuresz z 1364 roku, drewniany greckokatolicki w centrum wsi z 1718 roku, który powstał po ostatnim najeździe Tatarów, kościół katolicki i ortodoksyjny. Jest więc gdzie spędzać czas…
Maramuresz jest ostoją folkloru, przebogatego w formie i pieczołowicie kultywowanego. Zachowało się tu kilkanaście wsi z unikalną drewnianą zabudową (słynne zagrody i bramy marmaroskie) oraz wspaniałe, drewniane cerkwie o strzelistych wieżach. Warto jednak zatrzymać się także w „zwykłej” marmaroskiej wsi, aby podziwiać wciąż autentyczny folklor i serdeczność mieszkańców.
Pierwsza sesja mojego imiennika...