Na wschodnim krańcu edynburskiej Royal Mile stoi Palace of Holyroodhouse – oficjalna rezydencja brytyjskiego monarchy w Szkocji. To zarazem czynny pałac królewski i miejsce, w którym zwiedzający mogą zobaczyć komnaty reprezentacyjne, apartamenty Marii Stuart, ogrody oraz ruiny opactwa Holyrood.
Historia tego miejsca zaczęła się w 1128 roku, gdy król Dawid I założył opactwo augustianów. Na początku XVI wieku Jakub IV przekształcił znajdujące się przy nim królewskie pomieszczenia w pałac. Jego następca, Jakub V, rozbudował rezydencję; z tamtego okresu zachowała się północno-zachodnia wieża, dziś najstarsza część pałacu. Obecny wygląd Holyroodhouse jest w dużej mierze wynikiem przebudowy przeprowadzonej w latach 1671–1679 za panowania Karola II.
Wydarzenia, które zapisały się w historii
Z Holyroodhouse najmocniej kojarzy się Maria Stuart, która mieszkała tu w latach 1561–1567. W pałacu poślubiła Henryka Stuarta, lorda Darnleya, a w 1566 roku była świadkiem zabójstwa swojego sekretarza Davida Rizzia. Rok później odbył się tu jej ślub z hrabią Bothwell. Apartamenty królowej można oglądać podczas zwiedzania.
W 1745 roku, podczas powstania jakobickiego, przez około sześć tygodni w pałacu utrzymywał dwór Karol Edward Stuart, znany jako Bonnie Prince Charlie. Wielka Galeria służyła mu za salę audiencyjną, a wieczorami odbywały się w niej przyjęcia.
Holyroodhouse odegrał też ważną rolę we współczesnej historii monarchii. Po śmierci Elżbiety II w Balmoral w 2022 roku jej trumna została przewieziona do pałacu i spoczywała w Sali Tronowej przed dalszymi uroczystościami w Edynburgu.
Pałac dzisiaj
Holyroodhouse nadal pełni funkcję oficjalnej rezydencji króla w Szkocji. Odbywają się tu spotkania, przyjęcia i uroczystości państwowe. Ważnym momentem w kalendarzu jest coroczny Holyrood Week, podczas którego monarcha uczestniczy w wydarzeniach w Szkocji. Przez pozostałą część roku pałac jest udostępniany turystom, choć jako czynna rezydencja może zostać czasowo zamknięty na potrzeby wydarzeń królewskich.
Kiedy król był tu ostatnio? W przejrzanym oficjalnym Court Circular najpóźniejszy potwierdzony wpis dotyczący Karola III w Holyroodhouse pochodzi z 7 sierpnia 2026 roku: król wydał w pałacu przyjęcie związane ze Scotland Investment Summit. Nie oznacza to, że była to jego ostatnia prywatna obecność w rezydencji – oficjalny dziennik dokumentuje przede wszystkim obowiązki monarchy.
Zwiedzanie i ceny
Standardowy bilet obejmuje zwiedzanie pałacu; wśród najważniejszych miejsc są apartamenty reprezentacyjne, komnaty Marii Stuart, ogrody i ruiny opactwa. Ceny na 2026 rok zależą od tego, czy bilet kupuje się z wyprzedzeniem, czy w dniu wizyty.
| Bilet standardowy | Z wyprzedzeniem | W dniu wizyty |
|---|---|---|
| Dorosły | £22 | £26 |
| Osoba w wieku 18–24 lat | £14 | £17 |
| Dziecko w wieku 5–17 lat | £11 | £13 |
| Dziecko poniżej 5 lat | bezpłatnie | bezpłatnie |
Od 17 września do 31 października 2026 roku pałac jest planowo otwarty od czwartku do poniedziałku w godzinach 9:30–18:00 (ostatnie wejście o 16:30). Od 1 listopada planowane godziny to 9:30–16:30 (ostatnie wejście o 15:15). Przed wyjazdem warto sprawdzić aktualne bilety i dostępność, ponieważ harmonogram czynnej rezydencji może się zmienić.